الشيخ محمد تقي التستري ( الشوشتري ) ( مترجم : محمد رضا مرواريد )

9

نخستينها ( فارسى )

سخن مترجم نويسنده‌اى در كتاب خود ، مردم را پند داده بود كه اگر مىخواهيد نام شما در تاريخ بماند و آيندگان از شما ياد كنند ، بايد به كارهايى نوآورانه بپردازيد ؛ و پرسيده بود كه چه كسى از دومين انسانى كه پاى در كره‌ى ماه نهاده نام برده است ؟ چه كسى نام دومين كسى كه قله‌ى اورست را فتح كرده به ياد دارد ؟ آن نويسنده گفته بود : بايد ابتكار داشته باشيد ، بايد هميشه پيشاپيش ديگران حركت كنيد ، بايد بلند پروازانه ترين ايده‌ها را بدهيد ؛ اين گونه است كه شما را در شمار نخستان ياد مىكنند و نام شما در تاريخ جاودانه خواهد شد . اين سخن چندان بىراه نيست ، نمونه‌اش كتاب‌هاى الاوائل است كه از سال‌هاى دور تا كنون نوشته شده است ؛ البته با اين توضيح كه اگر نام كسانى در تاريخ پايدار مانده و سينه به سينه و نسخه به نسخه بازگو شده است ، دليلى بر درستكارى آن فرد نيست . تاريخ‌نويسان نام نخستين كسانى را كه به جنايتى دست زده يا بدعتى را پايه گذاشته‌اند نيز ثبت كرده‌اند ؛ بسا كسا كه در سوداى ماندن نام به بيراهه رفته و چونان برادر حاتم مايه‌ى سخره‌ى آيندگان شده‌اند . نام اين كسان نيز در تاريخ مانده است و چه ماندنى ! اثر پيش رو ، يكى از همين دست كتاب‌ها است ؛ با انبوهى از داده‌هاى تاريخى و نشانگر گستره‌ى حوزه‌ى مطالعات نويسنده‌اى كه همواره پاى در درياى كتاب داشت . كتاب « الاوائل » نوشته‌ى مرحوم شيخ محمدتقى شوشترى دو بار به چاپ رسيده ، و مبناى ترجمه‌ى ما نسخه‌اى است كه به همت آقاى قيس آل‌قيس فصل‌بندى و مرتّب و اندكى مستند شده است . مترجم در كنار برگردان فارسى ، تا جايى كه توانسته است ، يك‌يك مطالب نقل‌شده را با استناد به ده‌ها مصدر و منبع تفسيرى ، تاريخى و ادبى